15 plekken die je moet bezoeken voordat ze verdwijnen
We hebben allemaal wel eens in de gemeenschappelijke ruimte van een hostel gezeten terwijl een onuitstaanbare reis-hipster opschept: „Ja man, je had die plek moeten zien voordat het hip werd”. Stel je eens voor hoe bevredigend het zou zijn om hem de mond te snoeren met: „O ja? Je had deze plek moeten zien toen hij nog bestond”. Klimaatverandering, wanbeleid en het meest dreigende gevaar van allemaal – de mens – vormen een bedreiging voor enkele van de mooiste bestemmingen op aarde. Dit is dus het moment om een hostelbed te boeken, voorzichtig te zijn en naar deze 15 plekken te gaan voordat ze verdwijnen.
1. Het Great Barrier Reef
Als je van plan bent je eigen persoonlijke vervolg op Finding Nemo te beleven, kun je dat maar beter snel doen — het Great Barrier Reef is niet meer zo kleurrijk als toen Marlin en Dory hun epische reis langs de oostkust van Australië maakten. Vervuiling, overbevissing, scheepvaartverkeer en stijgende zeetemperaturen zorgen ervoor dat ’s werelds grootste rifsysteem verbleekt, waardoor het koraal letterlijk afsterft — wetenschappers zeggen dat de helft van het rif al dood is en dat de rest niet lang meer te leven heeft. Maak een cruise vanuit Cairns om de meest schitterende delen van het rif te zien nu het nog kan, en zwem rond met schildpadden, dolfijnen en – natuurlijk – clownvissen zoals Nemo.
2. Havana
Als je het woord ‘ironie’ in het woordenboek opzoekt, vind je een foto van de zoon van Che Guevara, die een bedrijf voor motortours heeft opgezet om te profiteren van de nieuwe golf bezoekers aan Cuba. Door een 61 jaar oud Amerikaans embargo zijn de straten van Havana blijven steken in de jaren 50, met hun oldtimers, neonreclames en art-deco-architectuur. Maar door de recente versoepeling van de reisbeperkingen naar de VS is het slechts een kwestie van tijd voordat McDonald’s en Starbucks de retrococktailbars en jazzclubs van Havana gaan verdringen, waardoor de ouderwetse charme van de stad dreigt te verdwijnen.
3. Nicaragua
Dit ruige Midden-Amerikaanse land staat op de verlanglijstjes van veel backpackers, en ook jij zou Nicaragua aan je lijstje met te bezoeken plekken moeten toevoegen voordat ze verdwijnen. Nicaragua is een natuurlijke speeltuin van vulkanisch terrein, rustige stranden en ongerept bos, maar een plan om een 270 kilometer lang kanaal van kust tot kust aan te leggen, zou het landschap voorgoed veranderen. Het project van 50 miljard dollar is momenteel stilgelegd, maar als het van de grond komt, zullen de gevolgen voor de inheemse fauna, het ongerepte landschap en het machtige meer van Nicaragua verwoestend zijn.
4. De Taj Mahal
Net als de tanden van een roker verkleurt het beroemdste gebouw van India langzaam van wit naar geel. Maar het is nog niet te laat om dit meesterwerk van wit marmer te bewonderen terwijl het nog glanst. Luchtvervuiling kleurt de Taj Mahal in een groezelige goudbruine tint, en wit marmer begint zijn aantrekkingskracht te verliezen wanneer het de kleur begint te krijgen van de oksels van een oud T-shirt. Gelukkig werkt een leger schoonmakers aan een chemievrije reinigingsbeurt om dit 350 jaar oude wonder weer in zijn parelwitte glorie te herstellen.
5. Bordeaux
Er zijn genoeg goede redenen om je zorgen te maken over klimaatverandering. Smeltende gletsjers? Vreselijk. Bedreigde diersoorten? Tragisch. Extreme weersomstandigheden? Beangstigend. Een kelderende wijnproductie… wacht even, wat? Veranderingen in temperatuur, neerslag en zonneschijn in Zuid-Frankrijk hebben de wijnproductie van Bordeaux drastisch teruggedrongen; de verwachting is dat deze in de komende halve eeuw met tweederde zal instorten. Dus als je een reis naar de wijnstreek van Bordeaux plant, kun je maar beter opschieten en het doen zolang er nog druiven aan de wijnstokken hangen.
6. De Everglades
Vergeef me de vreselijke woordspeling, maar de Everglades in Florida veranderen in rap tempo in de ‘Not-Foreverglades’. Deze uitgestrekte, zonovergoten moerasgebieden in de buurt van Miami bieden een thuis aan alligators, orchideeën, zwarte beren, zeekoeien, ooievaars en de schuwe Florida-panter… maar waterafleidingen, overstromingen, industriële vervuiling, geïntroduceerde soorten en stedelijke ontwikkeling vernietigen stuk voor stuk hun natuurlijke leefgebied. Verken Zuid-Florida voordat het ‘tot ziens, alligators’ is.
7. De Chinese Muur
Confucius zei ooit: „De man die een berg verplaatst, begint met het wegdragen van kleine steentjes.“ De Chinese filosoof had het net zo goed over de Chinese Muur kunnen hebben, die steen voor steen wordt afgebroken. Minder dan 10 procent van de oorspronkelijke 21.000 kilometer lange muur wordt als goed bewaard beschouwd, dankzij mensen die stukjes afbreken om aan toeristen te verkopen of in hun eigen gebouwen te gebruiken. En hoewel het idee om in een huis te wonen dat is gemaakt van de Chinese Muur best cool is, is het niet zo goed voor de staat van dit wereldwonder.
8. De Dode Zee
Het is tijd om de Dode Zee te bezoeken voordat hij, nou ja, dood is. Dit zoute meer tussen Israël en Jordanië, dat meer dan 400 meter onder zeeniveau ligt, trekt al millennia lang bezoekers aan die graag in het mineraalrijke water willen drijven en willen profiteren van de magische gezondheidsvoordelen ervan. Maar door het overmatig oppompen van water uit de Jordaan stroomopwaarts daalt het waterpeil elk jaar met ongeveer een meter, dus het zal niet lang meer duren voordat de Dode Zee zijn naam echt eer aan gaat doen. Plan in de tussentijd een reis naar de Marsachtige, kurkdroge landschappen van Jordanië en Israël om zelf een duik te nemen in deze oase.
9. Cambodja
Er zijn plekken die je moet bezoeken voordat ze verdwijnen, en er zijn plekken die je moet bezoeken voordat het land letterlijk onder je voeten verdwijnt. Sinds 2007 verkoopt de Cambodjaanse regering haar natuurlijke hulpbronnen aan de hoogste bieder — waaronder 80 miljoen ton zand dat vanuit mangrovebossen aan de kust naar Singapore is verscheept om het landoppervlak van dit kleine land uit te breiden. De zandwinningsindustrie heeft de inheemse fauna in gevaar gebracht, lokale dorpen geruïneerd en de natuurlijke barrière van Cambodja tegen de stijgende zeespiegel, tsunami’s en orkanen vernietigd. Wacht niet te lang met een bezoek aan een van de meest betoverende bestemmingen ter wereld, die een smorgasbord aan goedkoop eten, spetterende feesten en fascinerende tempels zoals Angkor Wat te bieden heeft.
10. Venetië
Vergeet de gondel — binnenkort moet je een snorkel meenemen om je een weg te banen door de kanalen van Venetië. De drijvende stad van Italië zakt al eeuwenlang langzaam weg en zakt elk jaar nog steeds een paar millimeter verder weg in de Adriatische Zee. Maar het grootste risico voor Venetië in 2019 is overstroming, als gevolg van de stijgende zeespiegel, extreme weersomstandigheden en het verkeer van cruiseschepen, waardoor de kwetsbare funderingen van de spectaculaire gebouwen langs het Canal Grande worden aangetast. Bezoek de stad voordat de ‘Stad van de Kanalen’ verandert in een echt Atlantis.
11. De Grote Piramiden van Gizeh
Het laatst overgebleven wereldwonder staat al meer dan vier millennia, maar het overleeft de 21e eeuw misschien niet. Projectontwikkelaars trekken zich weinig aan van de wetten die bouw binnen vijf kilometer van de Grote Piramiden van Gizeh verbieden, en bouwen golfbanen, flatgebouwen en fastfoodrestaurants vlak voor de deur van dit eeuwenoude wonder aan de rand van Caïro. Ook duizenden jaren van erosie door wind en zand hebben hun tol geëist, om nog maar te zwijgen van de onverantwoordelijke bezoekers die overal op de buitenkant klauteren.
12. Patagonië
Patagonië, gelegen op de grens tussen Chili en Argentinië aan het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika, vormt het op één na grootste ijsveld ter wereld. Maar dit afgelegen wonderland van ijzige bergtoppen en indrukwekkende gletsjers krimpt in hoog tempo. Door de opwarming van de aarde smelten de gletsjers met ongeveer 10 kilometer per jaar, en Patagonië is niet het enige ijsveld dat je moet bezoeken voordat het verdwijnt. Antarctica verliest elk jaar 160 miljard ton ijs, het aantal gletsjers in het Glacier National Park in Montana is gedaald van 150 naar 25, en de Chacaltaya-gletsjer in Bolivia is de afgelopen twee decennia letterlijk verdwenen.
13. Madagaskar
Herinner je je die film Madagascar nog — die waarin Ross uit Friends de stem insprak van een hypochondrische giraf en Sacha Baron Cohen en zijn leger van lemuren de wereld dat geestdodende liedje ‘I like to move it, move it’ opdrongen? Nou, de dieren van Madagaskar zijn lang niet zo vrolijk als Hollywood je wil doen geloven — houtkap, landbouw en houtskoolproductie hebben 90 procent van het natuurlijke bos op het eiland vernietigd, waarvan de buitengewone verscheidenheid aan wilde dieren afhankelijk is. Om de rijke biodiversiteit van Madagaskar op zijn best te ervaren, kun je maar beter ‘move it, move it’ voordat het te laat is. Sorry, dat was vreselijk.
14. Wenen
De Oostenrijkse hoofdstad gaat nergens heen, maar haar historische centrum misschien wel. De prachtige binnenwijken van Wenen, een paradijs van elegante kerken, schitterende paleizen en barokke pareltjes, zijn toegevoegd aan de ‘Lijst van bedreigd werelderfgoed’ van UNESCO vanwege de flitsende vastgoedprojecten die de skyline van de stad ingrijpend veranderen. Torenhoge wolkenkrabbers bedreigen het sierlijke 19e-eeuwse Stadtpark (stadspark), terwijl een hausse aan moderne hoogbouw de prachtige barokke architectuur van Wenen langzaam afbreekt.
15. De Malediven
De zonsondergangen op de Malediven zijn legendarisch, maar het land zelf zou binnenkort wel eens net als de zon achter de horizon kunnen verdwijnen. Deze keten van tropische atollen midden in de Indische Oceaan vormt het laagstgelegen land ter wereld, waardoor de eilanden kwetsbaar zijn voor de stijgende zeespiegel. Deskundigen schatten dat het hele gebied binnen de komende 100 jaar onder water zal staan, dus het is tijd om de witte zandstranden van de Malediven te bewonderen voordat ze volledig worden overspoeld door saffierblauw water.
Hoeveel van deze bestemmingen heb jij al in al hun pracht mogen bezoeken? Als het om reizen gaat, is er geen beter moment dan nu – begin vandaag nog met het plannen van je volgende avontuur!
Over de auteur:
Tom Smith is een Australische schrijver die in Manchester woont. Tom is gek op sport en reizen en heeft cricket gekeken in Cardiff, voetbal in Fortaleza en honkbal in de Bay Area, en er staat nog veel meer op zijn bucketlist. Leeshier meer van zijn werk.
Get the App.