Reizen ontrafeld

Welkom bij weer een nieuwe aflevering van Travel Unravelled! Deze keer gaan we dieper in op een aantal lastige onderwerpen, waaronder reizen naar controversiële bestemmingen (en wat een plek eigenlijk überhaupt controversieel maakt!). Ook buigen we ons over de ethische kant van ‘leven als een local’ tijdens het reizen en wanneer dat te ver gaat.
Wat vind jij van reizen naar controversiële bestemmingen? Is het ethisch verantwoord? Waar trek jij de grens?
Een interessant (en lastig) onderwerp! Er zijn veel redenen waarom een plek als ‘controversieel’ kan worden beschouwd – aanhoudende conflicten, extreme politieke regimes, schendingen van de mensenrechten, strenge wetten – de lijst is eindeloos. Ik zou veiligheid hier ook als een belangrijke factor noemen, aangezien dit waarschijnlijk het grootste discussiepunt zal zijn in gesprekken met familie en vrienden.
Het loont de moeite om je goed te informeren en er zijn tal van vragen die je moet afwegen voordat je een vlucht boekt, waaronder:
- Is het veilig? Reisadviezen kunnen hierbij helpen. Het kan zijn dat sommige regio’s veilig zijn, terwijl andere risicogebieden zijn. Je hebt ook je eigen definitie van ‘veilig’. Sommige mensen vinden het prima om plaatsen te bezoeken die bekend staan om kleine diefstallen, anderen niet – beslis zelf wat voor jou goed voelt.
- Is het ethisch verantwoord? Ook hier moet je je eigen criteria vaststellen. Wat zijn je kernwaarden en overtuigingen? Wat zou je ervan weerhouden een land te bezoeken – de wetgeving, de ecologische voetafdruk, het politieke landschap, de rol in huidige conflicten?
- Is het stabiel? Hoewel niets ooit echt stabiel is, is het goed om te overwegen of een situatie snel zou kunnen veranderen. Denk aan aanstaande verkiezingen, protesten, de economie – zelfs zaken als het orkaanseizoen. Ik zet landen meestal op een ‘watchlist’ en beslis later of het goed voelt of niet.
Dit zijn allemaal manieren om reisbestemmingen uit te sluiten, maar het is verstandiger om na te denken over wat je zoekt en van daaruit verder te gaan. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan plekken die betaalbaar en warm zijn en een prachtige natuurlijke omgeving hebben. Ik maak me niet zo druk om het kiezen van een plek waar je je gemakkelijk kunt verplaatsen, waar overwegend Engels wordt gesproken of die op toeristen is afgestemd. Ik ben bereid het risico te nemen dat mijn telefoon wordt gestolen of dat ik mijn weg moet vinden in onbetrouwbare busnetwerken, als dat betekent dat ik een plek kan ervaren die totaal anders is dan waar ik eerder ben geweest. Ik sluit meestal bestemmingen uit waar ik me als vrouwelijke solo-reiziger niet welkom zou voelen, of waar ik het gevoel heb dat de criminaliteit te hoog is om zonder stress te kunnen reizen. In feite is mijn maatstaf of ik me veilig zou voelen als ik midden op de dag in mijn eentje zou rondlopen.
Vanuit ethisch oogpunt voel ik me niet op mijn gemak om naar een land te reizen waar de wetten sterk in strijd zijn met mijn waarden, of naar plaatsen waar voortdurend mensenrechtenschendingen plaatsvinden. Uiteindelijk ben ik een backpacker, geen humanitaire hulpverlener of oorlogsverslaggever. Mijn reis is voor mijn eigen plezier en ik zou niet moeten helpen bij het financieren of ondersteunen van iets waar ik ethisch tegen ben, alleen maar omwille van een goedkope vakantie of om een nieuwe bestemming van mijn lijstje af te vinken. Dat gezegd hebbende, ben ik me ervan bewust dat mijn beeld van de wereld is gevormd door diepgewortelde stereotypen, vooroordelen en aannames die ik heb omdat ik in een westers land ben opgegroeid. Elk land op aarde heeft zijn eigen duistere geschiedenis, twijfelachtige politiek en ethische tekortkomingen, en het is oneerlijk om een hele regio te beoordelen op basis van de daden of opvattingen van de machthebbers.
Een van de dingen die ik het meest waardeer aan reizen, is de kans om meer te leren over de wereld om me heen. Je kunt een plek of de mensen daar pas echt begrijpen als je er zelf bent geweest. Ik probeer open te staan voor nieuwe ervaringen, wat betekent dat er eigenlijk maar heel weinig plekken zijn die ik volledig van mijn lijstje zou schrappen. Niets staat ooit in steen gebeiteld. Landen kunnen binnen enkele decennia veranderen van oorlogsgebieden in bloeiende toeristische trekpleisters. Een natuurramp kan een gebied in een oogwenk te gevaarlijk maken. Jaar na jaar vinden er verkiezingen en opstanden plaats. Zo gaat dat nu eenmaal in de wereld.
Moeten we er tijdens het reizen echt naar streven om ‘als een local te leven’?
Nog een interessante vraag! Op het eerste gezicht vind ik het geweldig om je helemaal in je reis te storten om het beste uit een bestemming te halen. Probeer de lokale keuken, bezoek de markt, neem de tijd om de geschiedenis te leren kennen en doe mee aan de lokale festiviteiten! Het hele doel van reizen is om nieuwe dingen te ervaren, mensen te ontmoeten en verschillende uithoeken van de wereld te zien, dus waarom zou je er niet zo veel mogelijk van genieten?
Je best doen om de lokale gewoonten en cultuur te begrijpen is ook belangrijk als blijk van respect voor de plek en de mensen. Dit betekent dat je wat lokale woorden en zinnen leert, je gepast kleedt en begrijpt wat door de lokale bevolking als beledigend of onbeleefd wordt beschouwd (bijvoorbeeld luidruchtig en dronken zijn in het openbaar, foto’s maken op heilige plaatsen, enzovoort).
Als mensen het hebben over ‘leven als een local’, bedoelen ze vaak eigenlijk dat ze zo goedkoop mogelijk willen reizen. Er is niets mis met reizen met een beperkt budget – dat is nu eenmaal het leven van een backpacker. Hoewel luxe-reizigers over het algemeen meer geld uitgeven, is het onwaarschijnlijk dat dat geld bij de lokale werknemers terechtkomt. Het is waarschijnlijker dat ze in een internationale hotelketen verblijven en in dure restaurants of franchisezaken eten, in plaats van bij een klein, onopvallend eetcafé op de markt. Reizen met een beperkt budget kan juist helpen om lokale bedrijven te ondersteunen en voorkomen dat de prijzen omhoogschieten tot ‘toeristenprijzen’ – wat ervoor kan zorgen dat de lokale bevolking uit toeristische centra en gentrificeerde wijken wordt verdrongen.
Ik vind dat de grens wordt overschreden wanneer reizigers misbruik gaan maken van de lokale bevolking. Ik heb verhalen gehoord over mensen die zich door Vietnam ‘begpacken’ door om geld en eten te vragen om hun reis voort te zetten. Dat is volstrekt onethisch – vooral in een land met lage inkomens waar de lokale bevolking zelf nooit om iets zou vragen. Als je tijdens het reizen in een situatie terechtkomt waarin je geld opraakt, stop dan even en maak de balans op. Is het tijd om naar huis te gaan? Kun je vrijwilligerswerk doen in een hostel en daar voorlopig blijven? Geld vragen aan de lokale bevolking is niet de oplossing.
Reizen is zowel een voorrecht als een keuze. Hoewel je misschien besluit om goedkoop te leven om langer te kunnen reizen of meer uit je reis te halen, leven veel lokale bewoners zo uit noodzaak. Zij krijgen misschien nooit de kans om hun land of zelfs hun regio te verlaten.
Neem even de tijd om na te denken over je bedoelingen wanneer je reist en wat je uit je ervaring zult meenemen. Streef je ernaar om te leven als een local om meer te leren over een plek en haar mensen, of ben je gewoon op zoek naar de goedkoopste optie? Neem je de tijd om met de lokale bevolking te praten en kleine bedrijven te steunen? Wat kun je een plek teruggeven, behalve geld?
Er zijn tal van manieren om een meer ethische reiziger te worden. We hopen dat dit artikel je helpt om dieper na te denken over je eigen reiskeuzes en de stereotypen die je hebt gehoord te heroverwegen. Als je zelf een vraag hebt voor Travel Unravelled, stuur ons dan een DM op Instagram @hostelworld. We horen graag van je!

