Reizen met autisme
Mijn naam is Lydia en in 2015 kreeg ik na drie jaar wachten de diagnose Syndroom van Asperger. Ik was altijd al letterlijk, had soms moeite met communicatie en miste een filter om lawaai te reguleren. Autisme Spectrum Stoornis (ASS) omvat een verscheidenheid aan aandoeningen, waaronder het syndroom van Asperger. Het heeft verschillende kenmerken, waaronder sensorische problemen, speciale interesses, moeite om met verandering om te gaan en nog veel meer.
We zijn een paar jaar verder en ik reis nu regelmatig voor mijn werk als freelance journalist – vaak een dagje naar Londen en soms langere reizen. Als jongvolwassene met autisme kan reizen soms moeilijk voor me zijn. Vroeger zag ik het als een noodzaak, maar nu vind ik het heerlijk om nieuwe plaatsen te zien, verschillende culturen te verkennen en te observeren. Om succesvol te kunnen reizen, helpt het om een plan te hebben om problemen te omzeilen. Daarom heb ik een lijst samengesteld met dingen die ik nuttig vind, met de hulp van de #ActuallyAutistic gemeenschap op Twitter.
Je reis plannen
Het plannen van een vakantie kan overweldigend zijn door de hoeveelheid stappen die nodig zijn – het boeken van een vlucht en het regelen van vervoer naar het vliegveld, het kiezen van een hostel en uitzoeken hoe je daar moet komen. Het is een heleboel en soms lijkt het wel of mijn hersenen het niet aankunnen. Om mijn executieve disfunctie onder controle te houden, maak ik meestal een lijst en doe ik alles stap voor stap – op die manier kan ik ervoor zorgen dat ik niets over het hoofd zie. Ik heb ook een lijst met geheugensteuntjes, zoals lokale valuta kopen en de toegestane hoeveelheid vloeistoffen controleren.
Veel mensen met autisme vinden dat het helpt om in rustigere periodes van het jaar te reizen. De manier waarop ik mijn syndroom van Asperger zou omschrijven is dat het is alsof ik geen filter heb voor geluid. De gemiddelde persoon kan ‘gewone’ geluiden horen, zoals mensen die praten en commando’s om door de beveiliging te gaan. Op een vliegveld hoor ik de deuren piepen, de voetstappen, de vele stemmen, het gerammel van tassen in de beveiligingsscanners, het zware geluid van winkels die verschillende liedjes spelen – allemaal bovenop de ‘basisgeluiden’. Ik heb geen filter om lawaai te reguleren en soms kan het ongelooflijk overweldigend zijn. Ik vind dat dit geminimaliseerd kan worden door te reizen wanneer de luchthavens minder druk zijn; bijvoorbeeld door schoolvakanties te vermijden.
Inpakken
Zoals je waarschijnlijk al kunt raden, ben ik een grote fan van lijstjes. Als ik mijn koffer inpak, heb ik meestal een checklist bij de hand, soms gerangschikt op het aantal dagen dat ik wegga. Ik zet alles op de checklist: kleding, schoenen, toiletartikelen, entertainmentapparatuur, boeken – ruim van tevoren bedacht zodat ik niets vergeet. Terwijl ik inpak, vink ik de items af.
Vliegen
Luchthavens… nou, ik kan ze waarschijnlijk omschrijven als mijn kryptoniet. Er zijn veel mensen en er is veel lawaai, je moet door de paspoortcontrole, je koffers worden gecontroleerd, je moet door de beveiliging en je moet je gate vinden. Gelukkig beginnen de meeste luchthavens redelijke aanpassingen te doen.
Sommige luchthavens hebben zintuiglijke kamers, die sommige mensen nuttig kunnen vinden. Ze vormen een ontsnapping aan de algemene drukte op het vliegveld en bieden een aantal handige faciliteiten. Die van Gatwick heeft twee zones – ‘chill out’ en ‘interactief’. Merk op dat ze op voorhand moeten gereserveerd worden.
De routine – wat te doen, waar naartoe en wanneer – kan ook nuttig zijn. Dit is iets waar ik ouders van autistische kinderen over heb horen praten en veel mensen vinden dat het helpt om hun angst te verminderen. De luchthaven Gatwick heeft deze handige visuele gids al klaarliggen. Ik voel me minder angstig als er een soort plan klaarligt, anders fixeren mijn hersenen zich op onopgeloste zaken: “Wat als we te laat zijn?” “Hoe laat sluit de gate? “Wat als we de vlucht missen?”
Het kan handig zijn om een Autisme Alert Card bij je te dragen. Als je moeite hebt met communicatie, leggen deze kaarten op een beknopte, duidelijke manier uit wat het syndroom van Asperger is en hoe een neurotypisch iemand (dat wil zeggen iemand die niet op het spectrum zit) je zou kunnen helpen. Je kunt ze hier goedkoop kopen.
Ik heb graag een koptelefoon op bij het opstijgen. Ze werken als een filter, zodat ik niet word meegesleept door de drukte van de geluiden om me heen. Hoe meer rockmuziek, hoe beter ik de ervaring van het vliegen vind – Queen’s ‘Innuendo’ is een persoonlijke favoriet. Dit bleek nuttig toen ik in november Duitsland bezocht. Het gevoel van opwinding dat je krijgt van het bezoeken van een nieuwe plek en het observeren van een andere cultuur maakt de reis helemaal de moeite waard. En het is altijd geweldig om een soundtrack voor op reis te hebben!
Ik heb ook boeken gelezen van Autistische mensen die graag hulpmiddelen gebruiken – dingen zoals fidget spinners, fidget kubussen, stukjes bijzondere stof – als een vorm van afleiding. Dit was iets waar ik nog niet eerder aan had gedacht, maar nu heb ik een klein tasje in mijn handtas waarmee je de kleur van de lovertjes kunt veranderen. Dit helpt om me te kalmeren.
Waar te verblijven
Als je op reis gaat, loont het om extra goed na te denken over waar je verblijft. Ik heb een keer overnacht voor een conferentie in het drukste deel van de stad en ik vond het een vreselijke ervaring. Het hielp niet dat het naast een club was en op een vrijdagavond. Les geleerd.
Denk dus na over de locatie van je accommodatie. Is het in een stadscentrum? Is het aan de rand van de stad? Als het in het stadscentrum is, is het misschien de moeite waard om te investeren in een hoofdtelefoon met ruisonderdrukking of oordopjes voor als je probeert te slapen, of misschien moet je overwegen om iets verder weg te gaan wonen. Als je aan de rand van de stad verblijft, denk dan van tevoren na over hoe je de beste route van en naar de stad kunt plannen.
Dit heeft voor mij goed gewerkt tijdens mijn bezoeken aan Rotterdam. Met bijna geen lawaai voelde ik me rustig en kon ik slapen – wat betekende dat ik er ’s ochtends meteen op uit kon om de stad te verkennen. Hierdoor werd ik verliefd op Rotterdam – zo verliefd dat ik deze gids heb geschreven. Ik hou van de architectuur, de geschiedenis en de straatkunst. Ik had het geluk een vriend voor het leven te ontmoeten, een nieuwe stad te ervaren en ik probeer nu Nederlands te leren!
Het is waar dat autisme reizen stressvol kan maken, en net dat beetje moeilijker. Ik vind echter dat als er een beetje meer voorbereiding is, mogelijke problemen overwonnen kunnen worden. Niemand zou het plezier van reizen hoeven missen!
Over de auteur
Lydia Wilkins is een NCTJ gekwalificeerde freelance journalist. Ze heeft geschreven voor verschillende publicaties waaronder The Independent, The Brighton and Hove Independent en BN1 Magazine. Ze documenteert haar leven als Autistische Vrouw op Mademoisellewomen.com. Je kunt haar vinden op Twitter op @Journo_Lydia.
Get the App.